Eğitim

Montessori'de "İş" ve Oyun Kavramı: Oyun, Çocuğun En Ciddi İdmanıdır

Emine Çengelci
12 Ekim 2025
Büyük bir dikkatle kendi materyaline odaklanmış bir çocuk

Maria Montessori felsefesiyle ilgili en sık duyulan eleştirilerden biri şudur: "Çocuklar hep materyallerle mi çalışıyor? Hiç oyun oynamıyorlar mı?"

Bu sorunun kaynağı, yetişkinlerin "iş" ve "oyun" kelimelerine yüklediği anlam farklılıklarıdır. Biz yetişkinler için iş zorunlu, yorucu ve kurallı bir eylemdir; oyun ise serbest zaman geçirme halidir. Oysa bir çocuk için bu iki kavram tamamen iç içe geçmiştir.


Oyun, Çocuğun İşi Midir?

Maria Montessori, çocukların yaptıkları eylemlere derin bir saygı duymuş ve onların uğraşlarını "İş" (Work) olarak adlandırmıştır. Çocuğun suyu bir kaptan diğerine aktarırken gösterdiği inanılmaz odaklanma, yüzündeki ciddiyet ve eylemi mükemmelleştirene kadar defalarca tekrar etmesi... Bunlar sıradan bir eğlence değil, sinir ağlarının örüldüğü ciddi bir gelişim idmanıdır.

Gerçekliğin Çekiciliği

Yetişkinler çocukları mutlu etmek için onlara ses çıkaran pilli plastik fırınlar, sahte yiyecekler veya fantezi dünyasına ait oyuncaklar sunar. Ancak bir yürümeye başlayan çocuğa (toddler) pilli bir oyuncak fırın ile gerçek bir bezle masanın tozunu alma fırsatı sunduğunuzda, çocuğun neredeyse her zaman gerçek olanı seçtiğini görürsünüz.

Çocuk, yaşadığı toplumun ve kültürün gerçek bir parçası olmak ister.

  • Hayal gücü (imagination), gerçeğin üzerine inşa edilir.
  • Çocuk, gerçek bir bezi ıslatıp masayı temizlediğinde fiziksel yasaları, suyun emilimini, neden-sonuç ilişkisini birinci elden deneyimler.
"Oyun çocuğun işidir" cümlesi Montessori pedagojisinde sadece bir metafor değildir. Çocuklar kendi kendilerini inşa etme işiyle meşguldürler ve bu işi yaparken duydukları coşku, saf mutluluğun ta kendisidir.

Montessori okullarında çocuklar sadece öğrenmez; coşkuyla, neşeyle ve derin bir tatmin duygusuyla yaşama hazırlanırlar.


Daha Fazlasını Keşfedin

Montessori eğitiminin sınıf duvarları dışına nasıl taştığını ve açık havanın etkisini okumak isterseniz "Doğayla İç İçe Öğrenme: Montessori ve Açık Hava Keşifleri" yazımızı okuyabilirsiniz.

Buradan okuyun

Paylaşmak Güzeldir

Bu yazıyı sevdiklerinizle paylaşın.